I Will Not Look Away

IWILLNOTLOOKAWAY.ORG

MANIFESTO

Önce ihtiyaçlar, sonra rakam

Baskı altında kararlaştırılan ve kamu hizmetleriyle ödenen orantısız bir silahlanmaya karşı manifesto · 2026

Manifesto — Önce ihtiyaçlar, sonra rakam

Bu manifesto savunmaya karşı yazılmadı. Ukrayna saldırıya uğradı, kendini savunma hakkı var ve buna yardım etmek hukuka uygun. Rusya silahlı kuvvetlerine GSYH'sinin %7,5'ini harcıyor. Bu satırları yazan hiç kimse tehdidin var olmadığını iddia etmiyor. Manifesto başka bir şeye karşı: Avrupa'nın ne kadar harcayacağına ve bunu kimin ödeyeceğine karar verme biçimine. (Bu savaşa nasıl gelindiğini, tüm tarafların hatalarıyla birlikte, "1990'dan 2022'ye" yazısında anlattık.)

Bir pazarlıktan doğan rakam

Haziran 2025'teki Lahey zirvesinde NATO müttefikleri 2035'e kadar GSYH'nin %5'ini savunma ve güvenliğe harcamayı taahhüt etti. Bu rakamı Washington istedi. Taahhüdün dışında kalan tek hükümet, İspanya hükümeti, sosyal harcamaları kısmadan İttifak'ın istediği kabiliyetleri karşılamak için %2,1'in yeterli olduğunu savundu; ABD başkanı gümrük vergilerini ikiye katlamakla tehdit ederek yanıt verdi. Bir ay sonra, ABD ile Avrupa Birliği arasındaki ticaret anlaşması %15'lik gümrük vergilerini ve büyük miktarda Amerikan silahı alımını aynı pakete koydu.

Her şey dayatılmadı: birçok Avrupa hükümeti Rusya'dan korkuyordu ve ABD'nin artık kendilerini savunmayacağından da korkuyordu. Ama rakam ve takvim bu şekilde belirlendi. Rakamın bağlandığı NATO kabiliyet hedefleri gizli. Hiçbir vatandaş, ve neredeyse hiçbir parlamento, %5'in gerçekten gerekene karşılık gelip gelmediğini denetleyemiyor.

Tek yönde değiştirilen kurallar

Silahlar için Avrupa hızlı araçlar buldu. Avrupa Parlamentosu'nu dışarıda bırakan bir acil durum prosedürüyle on haftada onaylanan yüz elli milyar avroluk krediler; öyle ki Parlamento Adalet Divanı'na başvurdu. Devletlerin daha fazla bütçe açığı vermesine izin veren, ama yalnızca para savunmaya harcanırsa (ve Haziran 2026'dan beri enerji harcamalarının bir kısmına) izin veren bir İstikrar Paktı istisnası. Savunma ve uzay fonlarını beş katına çıkaran bir ortak bütçe önerisi.

Okul, sağlık, adalet ve sivil altyapının bakımı için hiçbir istisna yok. Diplomasi için de yok: Avrupa bütçesinin çatışma önlemeye ayrılan payı düştü ve Birlik, Ukrayna müzakereleri için bir temsilci atayıp atamamayı bir buçuk yıldan uzun süredir tartışıyor, ama henüz atamadı. İhtiyaç eşitken her zaman kuralları en elverişli olan harcama kazanıyor.

Bedeli şimdiden kim ödedi

Fatura gelmeye başladı. Birleşik Krallık savunma artışını kalkınma yardımını keserek ve 2026'da yol ve enerji projelerini keserek finanse etti. Belçika yardımlarını dörtte bir azalttı. Danimarka bir resmi tatili kaldırdı. İtalya'da Parlamento Bütçe Ofisi, istisna sona erdiğinde hesapların zorlaşacağı uyarısında bulunuyor, çünkü personel ve çok yıllı programlar durmuyor. Hükümet sağlık ve okula dokunulmayacağını söylüyor. Ama bugün borçla harcanıyor ve borcu birileri geri ödeyecek.

Ve yüzde tartışılırken bazıları ona etiketleri değiştirerek ulaşmaya çalışıyor: zaten kararlaştırılmış bir köprüye ya da bir bente "savunma" diyerek, ya da askeri harcamaları altyapı içinde saklayarak. Her iki durumda da ödeyen artık neyi ödediğini bilmiyor.

Neden orantısız ve tehlikeli diyoruz

Orantısız, tehdit uydurma olduğu için değil, rakam ihtiyaçlardan önce geldiği için. Bir harcama hedefine yanlış şeyler satın alarak ulaşılabilir. Ona ulaşmadan da gerekene sahip olunabilir.

İki nedenle tehlikeli. Birincisi ekonomik: borçla ödenen ve kamu hizmetlerinden kesilen bir silahlanma, korumayı iddia ettiği toplumları zayıflatır. İkincisi siyasi: her alarmın hazır tek bir yanıtı olduğunda, daha fazla silah, ve diplomasi araçsız kaldığında, savaş istisna olmaktan çıkar ve bir ufka dönüşür. Bunu bu sitede daha önce yazdık: her güç kullanma tercihinden önce, müzakere yolunun yarı yolda bırakılmadığını, tükendiğini gösterebilmek gerekir ("Savaş Seçilirken Başımızı Çevirmeyeceğiz").

İtirazlar ve yanıtlarımız

"Güvenlik olmadan refah da olmaz." Doğru ve ciddi iktisatçılar bunu savunuyor: savunmasız bir Avrupa daha az yatırım çeker ve daha az büyür. Ama bu argüman ihtiyaçlara göre kararlaştırılan yararlı bir harcama için geçerli. Büyüme, eğer gelecekse, henüz gelmemişken kimin ödeyeceğini söylemiyor.

"Silahlanmayı eleştiren Moskova'nın oyununa gelir." Hayır. Harcamanın gerekçelendirilmesini, Parlamento'nun karar vermesini ve diplomasinin araçlarına sahip olmasını istemek Avrupa'yı zayıflatmaz: onu daha inandırıcı kılar. Bir hasmın yararlanabileceği şey plansız ve rızasız harcamadır.

"Rusya bizden fazla harcıyor." Nasıl ölçüldüğüne bağlı. Dolar cinsinden Avrupa neredeyse üç kat fazla harcıyor; satın alma gücü paritesine göre fark çok daralıyor ve bazı tahminler onu tersine çeviriyor. Tam da bu yüzden yüzde yarışı değil, ihtiyaçların kamuya açık bir değerlendirmesi gerekiyor.

Ne istiyoruz

  1. Bir sosyal madde. Savunma harcamalarında sağlık, eğitim, adalet ve sivil altyapıdan kesintiyle finanse edilen hiçbir artış olmasın. Silahlar için daha fazla açığa izin veriliyorsa, aynı kural temel hizmetleri de korusun.
  2. Önce ihtiyaçlar, sonra rakam. Her hükümet Parlamento'ya eksik kabiliyetlerin ve maliyetlerinin kamuya açık bir sürümünü sunsun ve harcamayı GSYH yüzdesiyle değil, bununla gerekçelendirsin.
  3. Dürüst etiketler. Savunma ve sivil güvenlik için ayrı ve denetlenebilir hesaplar. Savunma olarak sayılan sivil yapılar da, altyapı içinde saklanan askeri harcamalar da olmasın.
  4. Parlamento karar versin. On yıllar süren programlar için seçilmiş temsilcileri dışlayan acil durum prosedürleri olmasın.
  5. Diplomasiye eşitlik. Çatışma önleme bütçenin geri kalanından daha fazla kesilmesin ve Birlik, Ukrayna müzakereleri için yetkili bir temsilci atasın. Bu temsilcinin masaya ne getirebileceğini "Avrupa ne yapabilir: yedi öneri" yazısında önerdik.
  6. Biz karar verelim. Savunma harcaması gümrük vergisi tehdidi altında değil, Avrupa'nın ihtiyaçlarına göre belirlensin ve ticaret anlaşmalarına bağlanmasın. Alımlar üreticinin bayrağına göre değil, neye yaradıklarına göre seçilsin.

Bu manifestonun sınırı

Avrupa'nın ne kadar harcaması gerektiğini söylemiyoruz: bunu söyleyecek bilgiye sahip değiliz, hiçbir vatandaş da sahip değil. Mesele tam olarak bu. Rakamın ihtiyaçlardan sonra gelmesini, ihtiyaçların açıklanmasını, kararı parlamentoların vermesini ve faturanın sessizce mahalledeki okul, hastane ve mahkeme tarafından ödenmemesini istiyoruz.

Bu manifestonun olguları ve kaynakları "Silahlanmanın faturası: kim ödüyor, hangi kurallarla" Analizinde.

Katılıyorsanız change.org'daki dilekçeyi imzalayabilirsiniz.

Dilekçeyi imzala

Yeniden silahlanmaAvrupa BirliğiRusya–Ukrayna

← Tüm haberler ve manifestolar